National park, game reserve, conservancy… je hoofd loopt al over van het safari jargon voor je ook maar één olifant of giraf hebt gezien. Hakuna matata, we’ve got your back! Kenia is te gek met haar oneindig rauwe natuur, maar deze natuur kan niet bestaan zonder intensieve bescherming. Daarom zijn er verschillende soorten parken in het leven geroepen om deze natuurgebieden te beheren. National parks, reserves, conservancies: allemaal klinken ze hetzelfde, maar dit zijn ze stiekem niet! Lees verder voor het verschil tussen deze drie, maar vooral om meer te weten te komen over het laatste type: conservancies. Duurzaamheid en vette avonturen: we love conservancies at Charlie’s Travels!

verrekijker safari conservancy

First things first: waarin verschilt een conservancy nu eigenlijk van een national park? Dat zit zo: nationale parken worden beheerd door de nationale overheid van Kenia en hanteren vaak strikte regels. Voorbeelden hiervan zijn Nairobi National Park en Tsavo. Reserves worden beheerd door lokale gemeenten en conservancies worden beheerd door een groep accommodaties, de lokale community of privé eigenaren. Veel van deze conservancy gebieden zijn stukken land die de Britten ooit verkregen van de koloniale overheid; aan oorlogsveteranen werd bijvoorbeeld land aangeboden tegen lage prijzen. Tegenwoordig zijn er in het algemeen soepelere regels in een conservancy dan in een nationaal park. Zo ben je niet gebonden aan specifieke openings- en sluitingstijden en zal je hier een stuk minder het ‘massale safaritoerisme’ ervaren dan in de nationale parken.

Wat doen die conservancies dan?

Eventjes de schoolbanken in. Conservancies zijn er om wildlife te behouden, maar ook om dit op een verantwoorde manier met de omgeving te doen. Er wonen namelijk ook gewoon mensen in die gebieden! De meeste conservancies focussen zich dan ook op (een combi van):

  • Vrede en veiligheid
  • Natuurbescherming
  • Inkomsten (toerisme & marketing)
  • Community development
  • Infrastructuur
  • Management en administratie

vee grazen conservancy

Conservancies in Kenia zijn in de tweede helft van de 20e eeuw opgezet om wildlife gebieden te beschermen en deftig gezegd een “co-existentie” te creëren tussen het wildlife en de lokale stammen die dichtbij deze toeristische gebieden wonen. Veel conservancies zou je dan ook kunnen beschrijven als een tuin voor zowel wilde als tamme dieren, waar ze vrijuit rond kunnen lopen.

Hoe deze gebieden beheerd worden, hangt af van het type conservancy. Zo heb je:

  1. Private conservancies: deze worden gerund door families of non-profitorganisaties op particulier terrein. Voorbeeld: Ol Pejeta
  2. Community conservancies: dit type wordt beheerd door een gemeenschap op gemeenschapsgrond. Voorbeeld: Lewa Conservancy
  3. Group conservancies: dit is samengevoegd land van particuliere grondeigenaren die een gemeenschappelijke grens delen. Voorbeeld: Mara North

De focus van conservancies hangt af van de plaatselijke context, zoals het lokale ecosysteem, herdersstammen en bedreigde diersoorten. A lot om rekening mee te houden dus!

conservancy community

Ff terug in de tijd

Er zijn verschillende conservancies die in handen zijn van 3e generatie Britten. Gedurende de kolonisatie kon je in Groot-Brittannië laagdrempelig aan stukken land komen, waardoor vrijwel elke inheemse groep in Kenia land verloor. Zo bezat in 1934 minder dan 0.25% van de totale populatie meer dan een derde van de vruchtbare grond… als je het over ‘oneerlijk’ hebt! Na Kenia’s onafhankelijkheid werd veel van het koloniale “Crown Land” gecategoriseerd als overheidsland en teruggegeven aan Kenianen. In 1977 was ongeveer 95% van de voormalige Witte Highlands terug in Afrikaans beheer; hier speelden etnisch favoritisme, corruptie en politieke deals helaas een grote rol.

conservancy neushoorn

Aan het einde van het kolonisatie tijdperk in Kenia was men op zoek naar nieuwe manieren om geld te verdienen. Tegelijkertijd werd bekend dat er verschillende diersoorten aan het verdwijnen waren. 1+1 = 2 en al snel werd gedacht: toerisme equals money! Conservancies bleken de perfecte manier om toerisme te stimuleren en zo verschenen er steeds meer. In eerste instantie werd er alleen maar gekeken naar winst, later werden de pijlers er juist op gericht om dit op een verantwoorde manier te doen.

Scheer je hier weg, olifant!

Wildlife draagt voor 40% bij aan Kenia’s nationale inkomen. Niet iedereen wordt echter lyrisch van the big 5! Wildlife kan een bedreiging zijn voor de lokale bevolking: olifanten kunnen een jaaroogst verwoesten in slechts een paar minuten – dan is Dumbo toch een stuk minder schattig. Ook zijn leeuwen, luipaarden en hyena’s er als de kippen bij wanneer onbewaakt vee vrij los loopt: een jaarinkomen voor een hele familie. Voor vele Kenianen hebben basisbehoeften zoals schoon water, landbouw, gezondheid en het onderhouden van familie voorrang op wildlife. Het vinden van een balans tussen de behoeften van de plaatselijke bevolking en verantwoord, duurzaam natuurbehoud is dan ook de grootste focus voor veel conservancies. Organisaties zoals de Kenya Wildlife Conservancies Association en de Northern Rangelands Trust spelen hierbij een belangrijke rol.

op safari in een conservancy

Dus… kun je duurzaam op safari gaan?

In het noorden zijn er heel veel conservancies die knetterhard bezig zijn met natuurbehoud en hard werken aan een duurzame co-existentie tussen wildlife en local communities. Elk gebied is uniek. Zo focust de een zich op het beschermen van een bepaalde diersoort, de ander op vegetatie, lokale handel of toerisme. Hun inkomsten komen uit donaties, commerciële projecten, onderwijs en business modellen, met de hulp van vele gepassioneerde mensen. De ene conservancy is succesvoller dan de ander, maar het feit dat ze actief bezig zijn met het verbeteren van de huidige situatie betekent progressie en is een goede zaak! Jij als reiziger kunt bijdragen aan het behoud van deze natuurgebieden  door een bezoek aan een conservancy aan je reisprogramma toe te voegen.

Een paar van onze favoriete conservancies…

  • Ol Pejeta: misschien wel de meest succesvolle conservancy van heel Afrika. Een extreem goed geoliede machine, waar je ontzettend veel wildlife kunt spotten maar wat soms toch nog wel een beetje als een park aanvoelt.
  • Lewa: een prachtig gebied beheerd door de Samburu. Aan wildlife geen gebrek maar ook op cultureel gebied valt er veel te zien en te leren. Dit gebied wordt volledig gerund door de lokale Samburu stam.
  • Namunyak: een community conservancy gelegen bij de (voor de Samburu) heilige berg Ololokwe. Perfect voor kamperen, avontuurlijke hikes en fenomenale uitzichten.

Deze blog maakt onderdeel uit van Africa Inside Out.

Wil jij ook wildlife spotten en ervaren hoe het nu écht is om op safari in een conservancy te gaan? Neem contact met ons op!