Kiswahili, de taal die niet alleen in Kenia maar ook in delen van Tanzania, Burundi, Rwanda, Oeganda en zelfs op bepaalde plekken in Congo DRC, Zambia én Mozambique wordt gesproken. Hoewel wij kaaskoppies in Kenia op Charlie’s HQ het redden met kidogo Kiswahili, is het natuurlijk reuze interessant om je verder te verdiepen in de oorsprong van deze bijzondere taal. Ook ik ben begonnen met cursus Swahili en daarom is het hoog tijd om mijn opgedane kennis met jullie te delen! Welkom bij de les Kiswahili 101.

swahili

Foto: Handel tussen verschillende culturen

Je! Unaweza kunisielewa? (Can you understand me?)

Er is eigenlijk maar weinig bekend over de complete ontstaansgeschiedenis en achtergrond van de Swahili-taal. Wel weten we dat de Afrikaanse volkeren zich al eeuwenlang bezig hielden met de vroege variant van deze taal. Door internationale handel aan de Oost-Afrikaanse kust werd dit ‘traditionele’ Swahili sterk beïnvloed door andere talen. Het Arabisch heeft bijvoorbeeld een duidelijke stempel gedrukt op bepaalde aspecten in de taal; het woord voor water is in beide talen ‘maji’.  Swahili ontwikkelde zich langzaam tot de voertaal voor handel, doordat steeds meer Swahili-sprekende verkopers zich vestigden op nieuwe inlandse handelsroutes. Maar uiteindelijk was het pas in de tijd van de Britse koloniale bezetting dat er officieel besloten werd één gemeenschappelijke taal te kiezen, om zo de macht van de bezetters sterker en eenvoudiger te maken. En zo werd in 1928 Standaard Swahili (Kiswahili Sanifu) de vaste taal voor onder andere onderwijs en bestuur – gekozen door de Britse overheersers. Vandaag de dag is Kiswahili nog steeds de nationale taal, maar is Engels de officiële taal van Kenia.

Een geleende taal

Meer dan duizend jaar contact met talloze culturen en andere talen heeft een grote invloed gehad op de ontwikkeling van de Swahili-taal. Zo herken je al snel bijzondere leenwoorden uit andere talen. Wijn in het Swahili is ‘mvinyo’, wat van het Portugese woord ‘vinho’ komt. Duitse efficiëntie leren de Keniaanse kids op ‘shule’. En die awesome bicycle safari in Hell’s Gate doe je op de – jawel – ‘baisikeli’. Swahili is dus echt een verzameling van verschillende talen, wat de bijzondere mengeling van culturen in Afrika mooi reflecteert. En een interessante fact: Engels wordt veelal geassocieerd met werk en maatschappelijk succes, terwijl Swahili meer de taal van intimiteit, emoties en families is.  

swahili

Foto: Nairobi melting pot van culturen

On to the streets

Nairobi, anno 2018: een stad met miljoenen mensen, een echte melting pot aan verschillende culturen. Van Afrikaans tot Aziatisch, Arabisch, Indiaas en Europees – je vindt werkelijk alles terug in deze stad. Kleinere dorpjes waar vroeger uitsluitend Swahili werd gesproken zijn opgeslokt door metropolen als Nairobi, Mombasa en Kisumu. De urbanisatie en het moderne leven leidt tot nieuwe brouwsels van interessant taalgebruik. Denk maar aan hoe wij Nederlanders ieder jaar een ‘Woord van het Jaar’ laten toevoegen aan de Dikke van Dale (yogasnuiver, anyone?). In Nairobi is zo ook een hele eigen taal ontstaan. Hier op de straten wordt Sheng gesproken: een mix van Swahili, Engels en invloeden van verschillende etnische groepen zoals Luhya, Luo en Kamba – gevormd in de slums van Nairobi. Deze taal is erg populair bij verschillende muzikanten die Sheng gebruiken in hun teksten. Sheng werd eerst echt als underground en street gezien. Maar door het vele gebruik van Sheng in de media (radio en tv) is het uitgegroeid tot een belangrijk onderdeel van de hedendaagse Keniaanse cultuur die je ziet wanneer je door het land reist. Enjoy Kenia en Hakuna Matata!  

Na het lezen van dit artikel nog meer zin om naar Kenia te komen en lekker Swahili te kletsen? Contact ons en we helpen je graag met het plannen van deze te gekke trip. Of lees hier eerst nog even lekker verder om nog meer inspiratie op te doen over het geweldige Afrika en Charlie’s Travels!

What you can read next: