Netflix-tip: Africa-docu Virunga!

De afgelopen twintig jaar zijn er nogal wat docu’s verschenen die qua opbouw, shots en verhaal niet onderdoen voor supermooie, cinematografische Hollywood-films. Netflix-film Virunga is er zo’n één. Hoewel je deze documentaire over het Congolese park zeker moet checken, mist er wel het één en ander.

Het verhaal

Virunga gaat over de struggle om het gelijknamige National Park in Congo te behouden. De zeldzame flora en fauna van het park hebben nogal te lijden onder de meer dan tien rebellengroepen, corrupte politici, oliemagnaten en opportunistische poachers die het park allemaal op hun eigen nasty manier teisteren. De filmmakers volgen een kleine groep idealistische conservationisten en rangers die het ‘hart en ziel van Oost-Congo’ proberen te beschermen. Klinkt heldhaftig, right?

Leonardo DiCaprio

Olie en allerhande grondstoffen liggen verscholen onder het park. Geen wonder dus dat oppositie, rebellen en politici allemaal zeer gebrand zijn de macht in dit gebied naar zich toe te trekken. Ze vechten hard en gorilla’s worden voor veel geld verkocht op zowel de boven- als de ondergrondse markt. Het is gewoon één f*ckin’ selfish egowar, met dieren en natuur als grootste verliezers. De film zit vol fantastische one-in-a-million shots en dikke veren in de billen van producent Leonardo DiCaprio himself, maar – je voelt hem al- er is ook het één ander mee mis – of beter gezegd: er mist het één en ander.

Artikel de Correspondent

De Correspondent schreef een aardig stuk over de docu, waarin de film zowel wordt geroemd, maar ook nogal zwartwit wordt genoemd. De good guys zijn de apen en de mensen die voor de conservancy werken, de slechteriken zo’n beetje alle anderen die in de film worden opgevoerd. De film, zo stelt ‘De Corrie’, is nogal aangezet en gedramatiseerd. Ook noemt Maite Vermeulen van De Correspondent het problematisch hoe de bevolking rondom het park wordt neergezet: “Je kunt je niet aan de indruk onttrekken dat de wereld nooit zo zwart-wit is als Virunga schetst,” schrijft ze. “De Congolese journalist Eric Mwamba schreef bijvoorbeeld een kritisch artikel, in een poging het vertelde verhaal te nuanceren. Als de lokale bevolking al generaties leeft van het schieten van wild, zijn zij dan stropers en dus ‘slechteriken’? vraagt Mwamba zich af.”

MO.be

Ook het Belgische MO.be schreef een kritisch stuk over de film. Zij halen het stuk van Mwamba ook aan, maar voegen hier nog een nieuwe kritische noot aan toe: de docu is volgens hen een goed voorbeeld van ‘white saviorism’: witte mensen zijn de helden en komende de arme Afrikanen helpen. Zij stellen dat de film de bijna 4 miljoen Congolezen die rondom het park wonen volledig marginaliseert, “terwijl de paar Congolezen die in beeld gebracht worden, zich vooral met het welzijn van de gorilla’s bezig houden. Gorilla’s knuffelen mag, een mening uiten niet. Die rol is weggelegd voor de blanke hoofdrolspelers, die als echte redders van het park worden voorgesteld. Een meer stereotype en koloniaal beeld van ‘de Afrikaan’ kan je je met deze film helaas nauwelijks indenken. De echte helden van Congo zijn volledig onzichtbaar in de film. Zij moeten plaats ruimen voor de heldhaftige blanken die de arme Afrikanen komen redden. Een Hollywood-cliché dat in wezen zegt dat de Congolezen zichzelf niet kunnen redden zonder de hulp van ‘het Westen’.”

Virunga

Bottom line: de film is een must-see, die je meer vertelt over het prachtige Virunga-gebied. De spanningsboog zit superstrak in elkaar en de beelden fenomenaal. Het is vaak lastig om meerdere verhalen in één docu te proppen, maar in dit geval zorgt het ontbreken van veel belangrijke informatie ervoor dat je toch geen volledig beeld van een extreem ingewikkelde situatie te zien krijgt. Kortom: zeker kijken, maar lees nog effe wat meer over hoe de héle situatie precies in elkaar zit! Wil je kijken wat jij kunt doen om zowel het park als de bevolking rondom het park te helpen? Check dan deze link.

Heb je vragen aan onze Afrika-experts?

We hebben onlangs nog een reis naar Congo georganiseerd, maar door de ebola-uitbraak en de problemen die ook in de Virunga docu worden geschetst, zijn er een aantal gebieden waar je niet heen kunt. Wel weten wat je met Charlie’s Travels in Congo kan doen? Of wil je in een ander land op gorilla trek? Check dan gauw onze bestemmingspagina’s of start meteen een chat! Je kunt ook een bericht voor Charlie achterlaten via ons contactformulier.

Deze blogs vind je vast ook leuk:

4x4 bij een hek in Namibië met daarop "maak die hek toe"
Vuurwerk over het water
maasai krijger in een landschap