Veilig op familietrip in Oost- en Zuid-Afrika: hier moet je op letten

De verhalen over ‘Afrika’ die de Nederlandse media bereiken, zijn vaak niet om over naar huis te schrijven. Zeker, in sommige landen is het een rotzooitje, maar het continent telt 54 landen en veel landen zijn goed bereisbaar! Met een goede voorbereiding en een paar tips & tricks kun je in Oost- en Zuid-Afrika zorgeloos op familietrip. Lees snel verder voor tips over veiligheid in Afrika!

bagage inpak koffer

Waar laat ik mijn waardevolle spullen?

Neem alleen mee wat je nodig hebt. Als je bijvoorbeeld twijfelt over het meenemen van je laptop, kun je hem maar beter thuis laten. Het zelfde geldt voor je dure horloge, of die gouden ring die je van je oma hebt geërfd. De waardevolle spullen die je wel meeneemt kun je het beste zoveel mogelijk uit zicht houden, zodat niemand kan zien wat er te halen valt.

In een land als Zuid-Afrika komen ‘petty crimes’ redelijk veel voor: als een auto- of huisdeur open staat is de kans groot dat er iemand komt kijken of er wat te halen valt. Een paar honderd euro cash in je hotelkamer te laten liggen is daarom niet erg handig: zo’n bedrag is voor de meeste kamermeisjes een astronomisch bedrag!  Ook hier geldt: zorg ervoor dat niemand in de verleiding komt om je geld of waardevolle spullen afhandig te maken.

We willen op safari – is dat veilig?

Ja, maar ook hier geldt: wees niet naïef. Je staat oog in oog met wilde dieren die je niet wil onderschatten. Een safaripark is geen pretpark: grote dieren kunnen grote schade aanrichten, wanneer zij zich bedreigt voelen. Houd afstand van olifanten, neushoorns, hippo’s en buffalo’s – ook je auto kunnen zij een fikse oplawaaier verkopen. Ga je kamperen in de bush, zorg ervoor dat je een ranger bij je hebt! Ook is het verstandig om geen eten mee je tent in te nemen.

Zelf rijden in Afrika, wel of niet doen?

Charlie rijdt al jaren in Kenia, dus is totaal aan het verkeer hier gewend. Of dat eng is? De Nederlandse weg vindt hij enger. Alls gaat daar een stuk sneller en geolieder – als er daar iets mis gaat ontregelt meteen de hele machine. Hier in Afrika is het totaal het tegenovergestelde: alles gaat langzaam en het is een tikkie chaotisch.

Voorrang geven en krijgen regel je onderling: je hangt even je hand uit het raam of zoekt oogcontact – iedereen is scherp en houdt rekening met eventuele fouten van andere weggebruikers. Je moet het leuk vinden om te rijden om hier zelf achter het stuur te kruipen: dan is het een avontuur! Is dat niet het geval, neem dan een driver in de arm en ervaar het ultieme vakantie-gevoel.

police sign south africa

Wat heb je aan de politie?

Bij Charlie’s Travels hebben we gemengde ervaringen met de politie – laten we zeggen dat het er in Oost-Afrika vaak net even iets anders aan toe gaat dan in Nederland. Veel agenten zijn vriendelijk, helpen je op weg en zijn behulpzaam als er iets aan de hand is.

Maar corruptie komt in Oost- en Zuid-Afrika ook veel voor, en daar moet je een paar keer mee geconfronteerd zijn om te snappen hoe het werkt. Zo is “do you have a cold drink for me” code-taal voor “als je me een paar euro geeft mag je doorrijden”. Kom je een corrupte agent tegen, speelt het spelletje dan mee, maar laat je niet op de kast jagen met verhalen dat je naar de rechtbank moet. Het is altijd slim om laag in te zetten – soms kom je er met een colaatje vanaf!

Niet alleen politie-agenten zijn trouwens wel eens corrupt: ook de kaartjesverkoper op het busstation, om maar een voorbeeld te noemen, probeert een slaatje uit jouw toerist-zijn te slaan. Kenia wordt ook wel het land van “Kidogo” (“een beetje”) genoemd. Je moet overal een beetje voor betalen.

Hoe zorg ik ervoor dat ik niet word bestolen?

De tijd dat Nairobi te boek stond als ‘Nairobbery’ ligt al een tijd achter ons. Toch bestaat de kleine kans dat je overvallen wordt: in dat geval is het handig om gewoon mee te werken. Er zijn echter ook genoeg kleine opportunisten die je op andere manieren geld afhandig proberen te maken.

Een aantal tips: doe nooit mee aan straatspelletjes als balletje-balletje, laat je geld niet zien voor je betaalt, laat je bagage nooit onbeheerd achter, geef je je persoonlijke gegevens niet aan jan en alleman, hou kleine bedelaartjes goed in de gaten en let op je spullen – zowel op heel drukke plekken zoals markten, als op heel rustige achteraf-steegjes.

Kan ik ‘s nachts over straat?

Over het algemeen is het onverstandig om ‘s avonds of ‘s nachts in je eentje of met een klein gezelschap over straat te gaan. In veel Afrikaanse steden zijn er stukken die niet of slecht verlicht zijn, waardoor de kans groter is dat je wordt overvallen.

Dat betekent natuurlijk niet dat je ‘s avonds maar gewoon thuis moet blijven: taxi’s rijden je van deur tot deur. Als wij in Nairobi op stap gaan, rijden we bijvoorbeeld vaak met Uber-taxi’s van A naar B. Dat heeft een hoop voordelen: je weet wie je chauffeur is (en hebt achteraf ook zijn gegevens), je hoeft niet met cash te betalen en je wordt precies op de goede locatie afgezet zonder dat je financieel wordt afgezet. Ook tuk-tuks en ‘boda boda’s’ (taxi-brommertjes) zijn een uitkomst!

Zijn er nog Afrikaanse mama’s in de buurt?

Voor wie ‘s avonds toch een blokje om wil, is het handig om in de gaten te houden of de straten tevens worden bewandeld door moeders uit de buurt. Deze Mama’s zijn niet alleen de moeder van hun biologische kinderen, maar hebben ook een speciale rol in de lokale gemeenschap. Deze Mama zal rechtspreken, je beschermen en kwajongens met de bezem te grazen nemen als ze de kans heeft. Dit voelt iedereen. Wanneer je Afrikaanse vrouwen aanspreekt met Mama, dan is de rolverdeling in één keer duidelijk!

Hoe benader ik mensen?

Je bent op familietrip om in contact te komen met andere mensen, met een andere cultuur. Over het algemeen vinden de mensen met wie je in contact komt het ook erg leuk om met jou te praten, maar er zitten altijd opportunisten tussen de mensen die je spreekt.

Per regio kunnen we wat aparte tips geven over de omgang met mensen, maar er zijn ook wat algemeenheden te melden. Zo voel je vaak goed aan wie wel en niet zit te wachten op een praatje, en wie een praat je wil maken uit interesse en wie een praatje wil maken om iets te verkopen.

Ook is het goed om je bewust te zijn van je houding en je bewegingen – soms kun je iemand al beledigen door iemand wel (of juist niet) de hand te schudden. Verder is het, als je bijvoorbeeld op zoek bent naar een winkel of pin-automaat, altijd veiliger om zelf iemand te benaderen dan benadert te worden door iemand anders.

Hoe onderhandel ik over de prijs?

You will pay the Mzungu (witte/blanke) price! Ga er vanuit dat je altijd meer betaalt dan een local. Je hebt ook meer geld en dat weet men – het prijssysteem is daar vaak op ingesteld. Wees niet naïef, en probeer altijd wat geld van de prijs af te praten. Men verslijt Charlie bijvoorbeeld niet meer als naïeve toerist, maar wordt toch altijd nog een te hoge prijs voorgerekend. Inzetten op éénderde van de kostprijs en daar bij blijven is vaak afdoende – vaak zakt men dan met de helft van de aanvankelijke prijs.

Hoe val ik niet in ‘tourist traps’?

Door met Charlie’s Travels te boeken, natuurlijk! Met ons ga je van de gebaande paden af, waardoor je de eerder genoemde opportunisten een stuk minder vaak tegen zult komen. Met ons reis je buiten het toeristencircuit dat ‘hustlers’, ‘beach boys’ en andere profiteurs aantrekt – je hebt eerlijke interactie met de mensen die je tegen komt.

Is reizen door Afrikaanse landen echt zo gevaarlijk als ik altijd hoor?

Nee! Dat is een totale misperceptie, waar het hele continent al jaren onder leidt. In veel Afrikaanse landen zijn de mensen in en in goed en zorgt men beter voor elkaar dan in veel Westerse landen. Waar armoede en rijkdom echter bij elkaar komen, pakken opportunisten de kans en moet je je gezonde verstand gebruiken. Verder is het handig om adviezen in te winnen bij onze experts – zij zijn bereisd en kunnen uit eigen ervaring vertellen wat voor veiligheidsmaatregelen zij altijd nemen. Ook kun je aan je gastheren en -vrouwen altijd even vragen hoe zij denken over de lokale veiligheidssituatie.

kwazulu uitzicht bergen

Oké, maar wat is nou het grootste risico?

Dat je jezelf zo bang maakt dat je uiteindelijk de keuze maakt om ergens anders heen te gaan op familietrip! Wij weten uit ervaring dat reizen door Oost-Afrika een geweldige ervaring is. Laat je niet gek maken en je zult ongetwijfeld last krijgen van de ‘Mal d’Afrique’ – het continent zal je niet meer los laten.